W poprzednim numerze omawialiśmy naczynia krwionośne, naczynia limfatyczne oraz nerwy.
W bieżącym numerze chcielibyśmy omówić skład chemiczny i właściwości fizyczne kości.
Kość zbudowana jest z materii organicznej i nieorganicznej. Materia organiczna składa się głównie z pęczków włókien kolagenowych i lepkich poliglikoprotein, które tworzą rusztowanie kości, nadając jej elastyczność i wytrzymałość. Substancja nieorganiczna to głównie zasadowy fosforan wapnia, który czyni kość twardą i zwartą. Kość odwapniona zachowuje kształt pierwotnej kości, ale jest miękka i elastyczna. Kość wypalona (po usunięciu materii organicznej) pozostaje tego samego kształtu, ale jest krucha. Stosunek obu składników zmienia się z wiekiem.
We wczesnym dzieciństwie materia organiczna i nieorganiczna kości stanowią po połowie, dlatego kość charakteryzuje się dużą elastycznością, jest miękka i łatwo ulega odkształceniom, a pod wpływem siły zewnętrznej nie ulega łatwo złamaniu – nazywa się to złamaniem zielonej gałązki. U dorosłych proporcja materii organicznej do nieorganicznej w kości wynosi około 3:7, co jest najbardziej optymalne, dzięki czemu kość ma większą twardość i pewną elastyczność.
U osób starszych proporcja materii nieorganicznej w kościach jest większa, co zwiększa ich kruchość. Ponadto, z powodu obniżenia poziomu hormonów, zaburzone zostaje wchłanianie i odkładanie wapnia oraz fosforu, co prowadzi do porowatości kości. Zmniejsza się również całkowita ilość tkanki kostnej. W konsekwencji dochodzi do osteoporozy. W tym stanie kruchość kości jest większa, co sprzyja złamaniom.
Podsumowując, skład chemiczny i właściwości fizyczne kości zapewniają prawidłowe funkcjonowanie układu kostnego.
